เมื่อวันที่ 16 มีนาคม 2569 ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ภายหลังสำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดินได้ยื่นคำร้องต่อศาลรัฐธรรมนูญ เพื่อขอให้พิจารณาประเด็นเกี่ยวกับการเลือกตั้งทั่วไปปี 2569 โดยเฉพาะกรณีการพิมพ์คิวอาร์โค้ดและบาร์โค้ดบนบัตรเลือกตั้ง ซึ่งมีข้อกังวลว่าอาจกระทบต่อหลักการสำคัญของการเลือกตั้งที่ต้องเป็นการออกเสียงโดยลับ

ศาลรัฐธรรมนูญมีกำหนดพิจารณาในวันที่ 18 มีนาคมนี้ ว่าจะรับคำร้องดังกล่าวไว้พิจารณาวินิจฉัยหรือไม่ ท่ามกลางการจับตาของสังคมต่อประเด็นความโปร่งใสและความลับของการใช้สิทธิเลือกตั้ง

สำหรับคำร้องดังกล่าวมีต้นทางจากประชาชนที่ยื่นเรื่องผ่านสำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดิน โดยตั้งข้อสังเกตว่าการพิมพ์บาร์โค้ดและคิวอาร์โค้ดบนบัตรเลือกตั้ง อาจเปิดช่องให้สามารถตรวจสอบหรือเชื่อมโยงย้อนกลับไปถึงผู้ใช้สิทธิเลือกตั้งได้ ซึ่งอาจกระทบต่อหลักการพื้นฐานของการเลือกตั้งที่รัฐธรรมนูญกำหนดให้ต้องเป็นการลงคะแนนโดยลับ

ก่อนหน้านี้สำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดินได้พิจารณาคำร้องที่เกี่ยวข้องกับกรณีบัตรเลือกตั้งรวมทั้งสิ้น 21 เรื่อง และเห็นว่าประเด็นดังกล่าวมีน้ำหนักเพียงพอ จึงมีมติส่งเรื่องให้ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยตามบทบัญญัติของรัฐธรรมนูญ โดยตั้งข้อสังเกตว่าระบบรหัสที่ปรากฏบนบัตรเลือกตั้งอาจขัดต่อหลักการเลือกตั้งโดยตรงและโดยลับตามที่รัฐธรรมนูญบัญญัติไว้

ขณะที่คณะกรรมการการเลือกตั้ง หรือ กกต. ได้ชี้แจงว่าการใช้บาร์โค้ดและคิวอาร์โค้ดบนบัตรเลือกตั้ง มีวัตถุประสงค์เพื่อป้องกันการปลอมแปลงบัตรเลือกตั้ง และใช้สำหรับตรวจสอบกระบวนการจัดพิมพ์เท่านั้น โดยยืนยันว่าไม่สามารถระบุตัวตนของผู้ใช้สิทธิเลือกตั้งได้

อย่างไรก็ตาม การประชุมของศาลรัฐธรรมนูญในวันที่ 18 มีนาคมนี้ ถือเป็นอีกขั้นตอนสำคัญที่จะชี้ชะตาว่าศาลจะรับคำร้องเข้าสู่กระบวนการวินิจฉัยหรือไม่ ซึ่งอาจส่งผลต่อความเชื่อมั่นต่อระบบการเลือกตั้งและหลักการลงคะแนนโดยลับของประเทศในระยะต่อไป